لبها ظریفترین بخش پوست صورت هستند و بیتوجهی به آنها در هوای سرد یا خشک زود به پوستهریزی و ترک میانجامد. خبر خوب این است که مراقبت از لب ساده است، به شرط آنکه عادتهای مضر را کنار بگذارید و روتینی منظم داشته باشید. در این مقاله علتهای خشکی، روش مراقبت روزانه و راههای جلوگیری از ترکخوردگی را مرور میکنیم.
چرا لبها خشک میشوند؟
پوست لب بسیار نازک است، غدد چربی ندارد و لایهی محافظ آن ضعیفتر از بقیهی پوست است. به همین دلیل رطوبت را سریع از دست میدهد. مهمترین عوامل خشکی لب عبارتاند از هوای سرد و خشک، باد، آفتاب، لیسزدن مکرر لب، نفس کشیدن از دهان، مصرف کم آب و برخی محصولات (خمیردندانها، رژلبهای خشککننده و عطرها). بعضی داروها هم خشکی لب ایجاد میکنند.
مراقبت روزانه از لب
- بالم مناسب را در طول روز بزنید: بالمهایی که موم زنبورعسل، شیباتر یا روغنهای نرمکننده دارند لایهی محافظ میسازند؛ بالم لب زنبق و موم طبیعی برای همین کار است.
- قبل از خواب لایهی ضخیمتر بمالید: در طول شب لبها فرصت ترمیم بیشتری دارند.
- در روز از فیلتر ضدآفتاب استفاده کنید: لب هم آفتابسوخته میشود؛ بالم دارای SPF بزنید (راهنمای ضدآفتاب).
- آب کافی بنوشید و هوای اتاق را در فصل سرد مرطوب نگه دارید.
عادتهایی که لب را بدتر میکنند
- لیسزدن لب: بزاق تبخیر میشود و لب را خشکتر میکند
- کندن یا گاز گرفتن پوستهها
- استفاده از بالمهای حاوی عطر یا خنککنندههای قوی در صورت حساسیت
- مالیدن آدامس و ترکیبات ناشناخته روی لب
- خوابیدن با دهان باز و نفسکشیدن از دهان
لایهبرداری ملایم لب
وقتی پوستهها زیاد شدهاند، میتوانید هفتهای حداکثر یک بار لب را ملایم لایهبرداری کنید: کمی بالم یا عسل بمالید، چند دقیقه صبر کنید و با پارچهی نمناک نرم و بدون فشار پاک کنید؛ سپس بالم بزنید. اگر لب ترکخورده، زخمی یا ملتهب است، لایهبرداری نکنید. برای لایهبرداریهای عمومیتر پوست، راهنمای لایهبرداری صورت را ببینید.
مراقبت از لب در فصل سرد
در پاییز و زمستان هوا خشک است و لبها بیشتر ترک میخورند. بالم را در دسترس داشته باشید، هنگام بیرون رفتن در باد و سرما لب را بپوشانید و از تنفس دهانی پرهیز کنید. برای مراقبت کلی پوست در این فصل، مراقبت از پوست خشک در پاییز و زمستان را بخوانید. آبرسانی از داخل بدن و تغذیهی مناسب هم بیاثر نیست.
ترک گوشهی لب و نشانههای هشدار
ترک گوشهی لب (خیلی وقتها بهخاطر رطوبت مداوم، کمبودهای تغذیهای یا عفونتهای قارچی و باکتریایی) با بالم ساده همیشه خوب نمیشود. اگر ترک همراه با درد، قرمزی، تورم یا ترشح باشد، یا خشکی و زخم لب بیش از دو سه هفته ادامه داشت، به پزشک مراجعه کنید. هر لکه یا زخم مزمن روی لب را باید متخصص ببیند.
لب و آرایش
رژلبهای مات و ماندگار معمولاً لب را خشک میکنند. قبل از رژ یک لایهی نازک بالم بزنید، چند دقیقه صبر کنید و اضافهاش را پاک کنید؛ شب هم رژ را کامل پاک کنید و بالم بمالید. از مالش شدید هنگام پاککردن رژ دوری کنید و اگر لبهایتان حساس است، به فرمولهای بدون عطر و طعم شدید توجه کنید.
آبرسانی و تغذیه
نوشیدن آب کافی و تغذیهی متنوع به سلامت پوست لب کمک میکند. گاهی خشکی و ترک گوشهی لب با کمبود بعضی ریزمغذیها (مثل ویتامینهای گروه B یا آهن) مرتبط است؛ اگر با وجود مراقبت مداوم مشکل باقی ماند، با پزشک دربارهی آزمایش خون مشورت کنید و خودسرانه مکمل مصرف نکنید.
مراقبت از لب کودکان و نوجوانان
کودکان بیشتر لبهایشان را لیس میزنند و بالمهای خوشطعم آن را تشدید میکند. بالم ساده و بدون طعم و بو انتخاب کنید و در بازیهای بیرون و روزهای آفتابی از بالم دارای فیلتر ضدآفتاب مناسب کودکان استفاده کنید. اگر ترک یا زخم لب کودک ادامه داشت، به پزشک اطفال مراجعه کنید.
بالمهای خنککننده و عطردار؛ مراقب باشید
ترکیباتی مثل منتول، کافور و عطرهای قوی حس تازگی میدهند اما در لبهای آسیبدیده میتوانند تحریک ایجاد کنند و مصرف مکرر بالم را تشدید کنند. اگر لبهایتان خشک و ترکخورده است، فرمول سادهی مبتنی بر موم و روغنهای نرمکننده انتخاب مطمئنتری است و تا بهبود کامل، از بالمهای خنککننده دوری کنید.
چگونه بالم لب مناسب انتخاب کنیم؟
| ویژگی | چرا مهم است؟ |
|---|---|
| موم یا شیباتر | لایهی محافظ میسازد و از تبخیر رطوبت جلوگیری میکند |
| بدون عطر و طعم شدید | کاهش خطر تحریک و لیسزدن |
| فیلتر SPF (برای روز) | محافظت لب در برابر آفتاب |
| بستهبندی بهداشتی | جلوگیری از آلودگی با انگشت |
چند نکتهی سریع
- بالم را همیشه همراه داشته باشید و بعد از خوردن و نوشیدن هم بزنید.
- در سرما و باد، با شال یا ماسک لب را بپوشانید.
- دهانهی بالم را تمیز نگه دارید و بالم را با دیگران به اشتراک نگذارید.
جمعبندی
مراقبت از لب سه اصل دارد: محافظت مداوم با بالم، پرهیز از عادتهای مضر و آبرسانی از درون. اگر روتین منظم داشته باشید، اکثر خشکیها در چند روز بهتر میشوند. برای دیدن گزینههای بالم، دستهی بالم لب را ببینید و برای دید کلی به راهنمای کامل مراقبت از پوست سر بزنید. این مطلب آموزشی است و جایگزین توصیهی پزشک نیست.